W czym pisane są gry na iPhone i iPada? Czy w czystym xCode - trochę trudno mi sobie to wyobrazić.
Ostatnio podszedłem do tematu kompilacji gierki z Flasha 5 i 5.5 do iPhona.

Program Adobe jest takim totalnym szmelcem że generuje całą masę błędów. Skompilowana ipa nie chce wysyłać się nawet do AppStore ponieważ nie przechodzi. Napisałem do Apple w tej sprawie, a kolesie jak tylko usłyszeli o tym że gra był napisana w AS3 i Flashu napisali mi że oni do tego już siły nie mają i należy kontaktować się z Adobe dlaczego wypuszczają program tak dziurawy że nawet nie jest w stanie porządnego kodu wygenerować.

Adobe wie o tych problemach i przez ponad rok nie naprawił błędu. Reklamuje jednak wersję 5.5 która jest cudowna - a tu klops. Wygenerować plik ipa można ale już nikt nie zaakceptuje go. Są podobno chińskie sposoby aby uzupełnić dziurawy kod Flasha, ale to jakaś droga przez mękę.

Jakie macie z tym doświadczenia?

Trochę mylisz pojęcia, napisać "w czystym XCode" to tak jakby napisać "w czystym Word".
XCode to tylko środowisko, edytor, IDE - jak wolisz.

Generalnie (nie bawię się w gamedev ale mam znajomych, którzy to robią) to najprostsze gry są pisane w faktycznie bezpośrednio w Cocoa Touch przy użyciu Quartz'a.
Są również specjalistyczne frameworki takie jak Cocos2d ułatwiające tworzenie takich gier.

Do bardziej zaawansowanych gier sięga się po OpenGL, zwłaszcza jeżeli ktoś programuje w C/C++ i myśli o grach wieloplatformowych (np. kolega kończy teraz własny silnik oparty o OpenGL, który docelowo będzie działał na iOS, W7 i może na Androidzie).
Myślę, że większość firm idzie tą drogą.

Flash to jednak (tak jak mówił Steve ) szajs, są oczywiście gry napisane przy użyciu CS5.5 (widziałem reklamy ), ale przyszłości wielkiej temu narzędziu nie wróżę.

W kwestii gier 2D najlepszy jest Cocos2D. Ma otwarty kod, wiec bez problemu można pisać na nim własne rozszerzenia w openGL. W dodatku potężne community na bieżąco implementuje wszelkie nowinki Apple.

Do 3D zaś polecam UDK lub Unity. Pisanie własnych silników moim zdaniem mija się z celem, no chyba ze mamy spore fundusze i będziemy rozwijać własny silnik latami na min. Kilku projektach, i na przestrzeni kilku lat...

Zreszta np. Cocos2D trudno nazwać silnikiem. To tylko framework ułatwiający tworzenie własnego silnika. Cocos2d zapewnia wysoko poziomowa warstwę w komunikacji z OpenGL, a także mechanizmy wydobywajace czas z systemu, czy zarzadzajace assetami będącymi w pamięci. Fizykę jak i cała resztę trzeba implementowac samemu.

W kwestii tworzenia aplikacji uniwersalnych, to nie jest to trudne, ale może być czasochłonne. Jak dla mnie najlepszym wyjściem byłoby, gdyby można było wysłać 2 rożne binarki do Apple, ale niestety jedyne co można zrobić to jedna uniwersalna binarka, albo dwa osobne programy.
Ja swoje projekty będę portowal na iPada wkrótce i np. Grę która wydam niebawem mam zamiar zmienić z trybu portrait(iPhone) na landscape(iPad). Problem w tym, ze mając dwie osobne binarki wersja na iPada różniłaby się kilkoma linijkami. Binarka uniwersalna zaś musiałaby mieć mnóstwo warunków sprawdzajacych jak rozmiescic grafikę na ekranie.

Wiekszosc gier na wszystkie platformy pisze sie w C++, pod iOS czesto w Objective-C, ale to porownywalny poziom abstrakcji. Mozna tak powiedziec ze jest to "czysty XCode" Edytory i rozne narzedzia oczywiscie sa, ale raczej po to by umozliwic wygodna prace nie-programistom, designerom poziomow, scenarzystom, grafikom. I to raczej w wiekszych grach, badz silnikach ktore preferuja ten sposob tworzenia z jakiegos powodu, tam programowania jest znacznie mniej. Szczerze ja jako programista totalnie sie gubie w takich edytorach - Unity albo UDK - zapewne znacznie szybciej stworzylbym gre piszac sam kod niz dlubiac i probujac sie nauczyc zupelnie innego podejscia w tych edytorach. Przynajmniej na poczatku.

Mniejsze gry powstaja przewaznie w calosci w srodowisku programistycznym. Gra nie rozni sie specjalnie od zwyklej aplikacji - oprocz tego ze tworzenie jej daje wieksza frajde Sam proces tez nieco sie rozni - np. nie ma praktycznie automatycznych testow jednostkowych ( nie da sie automatycznie przetestowac gameplayu ), a aplikacja musi miec nieuchwytne "to cos", wiec przydaja sie masowe beta-testy, np. wsrod znajomych Oczywiscie trzeba tez stworzyc grafike - tutaj uzywa sie dowolnego edytora grafiki.

Niewiele gier pod iOS korzysta z samego Cocoa - oczywiscie jakies szachy, karcianki czy czesc prostych gier logicznych mozna wygodnie w ten sposob tworzyc, ale przewaznie wykorzystuje sie OpenGL - niskopoziomowa biblioteka gdzie programista sam ustala jak rysowac kazdy trojkat Daje to najwieksze mozliwosci i w zasadzie jedynie wyobraznia i limit mocy obliczeniowej urzadzenia jest limitem.

Tak jak napisal @ishadow bardzo popularny pod iOS jest Cocos2d - bardzo wygodny framework napisany w Obj-C, ktory ma baaardzo duzo elementow ulatwiajacych pisanie gier 2D. Ale same gry tutaj tez sie po prostu "pisze" bardziej niz "rysuje" Sam Cocos2D ma API nieco podobne do Flasha ( z poziomu ActionScriptu ofc ).

Co do Flasha - sam nie uzywam, ale wiem ze gry we Flashu takze pisze sie w zasadzie wylacznie w czystym ActionScripcie - czesto nawet Adobe Flash'a sie nie uzywa - a srodowiska programistycznego jakim jest np. FlashDevelop. Wowczas wyglada to podobnie jak tworzenie gier na inne platformy.